માઉન્ટ એવરેસ્ટ પર ચઢાણ કરવું એ વિશ્વભરના સાહસિકોનું સપનું હોય છે, પરંતુ આ સપનું પૂરું કરવાની પ્રક્રિયા દુનિયાના સૌથી ઊંચા પર્વતને ભારે નુકસાન પહોંચાડી રહી છે. પર્વતારોહણની સીઝનમાં એવરેસ્ટ બેઝ કેમ્પ હજારો લોકોથી ઉભરાઈ જાય છે. આ લોકો પર્વત પર માત્ર પોતાના પગલાંની છાપ જ નથી છોડી રહ્યા, પરંતુ અજાણતાં જ ત્યાંના બરફને પીગળાવવાનું કામ પણ કરી રહ્યા છે. તાજેતરના એક ચોંકાવનારા અભ્યાસ મુજબ, બેઝ કેમ્પની માનવ પ્રવૃત્તિઓ અને માનવ પેશાબ એવરેસ્ટના ખુમ્બુ ગ્લેશિયરને ઝડપથી પીગળાવી રહ્યા છે.

દર વર્ષે પર્વતારોહકો, ટ્રેકર્સ, ગાઈડ અને સપોર્ટ સ્ટાફની ભારે ભીડ એવરેસ્ટ બેઝ કેમ્પ પર એકઠી થાય છે. આ એક કામચલાઉ પરંતુ અત્યંત વ્યસ્ત વસાહત બની જાય છે જ્યાં હજારો લોકોને ખોરાક, ગરમી અને વીજળીની સતત જરૂર પડે છે. 'પ્રાદેશિક પર્યાવરણીય પરિવર્તન'માં પ્રકાશિત થયેલા એક અભ્યાસમાં ખુલાસો થયો છે કે કેમ્પની નીચે અને આસપાસના ગ્લેશિયર પર આ માનવ પ્રવૃત્તિઓ અતિશય દબાણ ઊભું કરી રહી છે.
સંશોધકોએ ખુમ્બુ ગ્લેશિયર પીગળવા પાછળ મુખ્ય ત્રણ પરિબળો જવાબદાર ઠેરવ્યા છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય સંશોધકોની એક ટીમ, જેમાં નેપાળના ભૂમિ વ્યવસ્થાપન મંત્રાલયના વરિષ્ઠ સર્વેક્ષણ અધિકારી પણ સામેલ હતા, તેમણે 2023 ની વસંત ઋતુમાં બેઝ કેમ્પનો ડેટા એકત્રિત કર્યો. અહીં રસોઈ, ગરમી અને વીજળી માટે લિક્વિફાઇડ પેટ્રોલિયમ ગેસ, કેરોસીન અને પેટ્રોલનો મોટા પાયે ઉપયોગ થાય છે.

આ અભ્યાસમાંથી મળેલા આંકડા ખૂબ જ ચિંતાજનક છે. 2023 ની વસંત ઋતુ દરમિયાન કેમ્પની વિવિધ પ્રવૃત્તિઓમાંથી 669,400 મેગાજુલથી લઈને 1,028,948 મેગાજુલ જેટલી પ્રચંડ ગરમી ઊર્જા ઉત્પન્ન થઈ હતી. સંશોધકોની ગણતરી મુજબ, આટલી ગરમી આશરે 1,964 ટનથી લઈને 3,020 ટન જેટલો બરફ પીગળાવવા માટે પૂરતી છે.