સાઉદી અરેબિયા, તુર્કી અને પાકિસ્તાન વચ્ચે રચાયેલા મક્કા સંયુક્ત સંરક્ષણ કરારની સૌપ્રથમ અને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બેઠક 31 ઓગસ્ટના રોજ તુર્કીના ઇસ્તાંબુલ શહેરમાં યોજાઈ હતી. આ ઉચ્ચસ્તરીય બેઠકમાં ત્રણેય દેશોના વિદેશ મંત્રીઓ, સંરક્ષણ મંત્રીઓ તેમજ લશ્કરના ટોચના અધિકારીઓએ હાજરી આપી હતી. વૈશ્વિક રાજકારણ અને ખાસ કરીને મધ્ય પૂર્વના દેશો માટે આ મુલાકાતને ખૂબ જ નિર્ણાયક માનવામાં આવી રહી છે. આ બેઠક દરમિયાન મક્કા સંરક્ષણ ગઠબંધન અંતર્ગત સાઉદી અરેબિયામાં એક કાયમી સચિવાલય ઊભું કરવાનો મહત્વનો નિર્ણય લેવાયો હતો. આ સચિવાલયના પ્રથમ તબક્કામાં સેક્રેટરી જનરલ તરીકે પાકિસ્તાનના અધિકારીની નિમણૂક કરવામાં આવશે અને તેમને શરૂઆતમાં 3 વર્ષ માટે આ જવાબદારી સોંપવામાં આવશે.

આ નવા સંરક્ષણ કરારની સૌથી મોટી અને નોંધપાત્ર જોગવાઈ એ છે કે જો આ 3 માંથી કોઈપણ એક દેશ પર કોઈ સશસ્ત્ર હુમલો થશે, તો તેને ત્રણેય દેશો પર થયેલો સંયુક્ત હુમલો ગણવામાં આવશે. આ ખાસ સિદ્ધાંતને કારણે તેની સરખામણી નાટોની સામૂહિક સંરક્ષણ નીતિ સાથે કરવામાં આવી રહી છે. તુર્કીના વિદેશ મંત્રી હાકાન ફિદાને પણ આ નવી વ્યવસ્થાને નાટોની કલમ 5 સાથે સરખાવી છે. જોકે, બંને સંગઠનોનું માળખું સંપૂર્ણપણે એકસમાન નથી, કારણ કે હાલ પૂરતું મક્કા ગઠબંધનમાં માત્ર 3 જ દેશો જોડાયેલા છે અને તેના લશ્કરી ઓપરેશનને લગતા ચોક્કસ નિયમો ઘડવાના હજુ બાકી છે.

આ ગઠબંધનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય માત્ર દેશોની સામૂહિક સુરક્ષા પૂરી પાડવા પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ અન્ય ક્ષેત્રોમાં પણ સહકાર વધારવાનો છે. આ કરાર હેઠળ ભવિષ્યમાં ત્રણેય દેશો દ્વારા સંયુક્ત લશ્કરી કવાયતો અને પ્રવૃત્તિઓ કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, ત્રણેય દેશો સંરક્ષણ ઉદ્યોગમાં પરસ્પર સહકાર આપવા માટે પણ સહમત થયા છે. જેના થકી લશ્કરી સાધનો અને આધુનિક ટેકનોલોજીનું આદાનપ્રદાન એકદમ સરળ બની જશે.

સૈન્ય સહકારની સાથે સાથે આ ગઠબંધન હેઠળ નવી ટેક્નોલોજીનો વિકાસ અને શસ્ત્રોનું સંયુક્ત ઉત્પાદન વધારવા પર પણ વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે. સંરક્ષણ ક્ષેત્રની આ ભાગીદારીને કારણે ત્રણેય દેશો આધુનિક શસ્ત્રોના નિર્માણમાં સ્વનિર્ભર બનવાનો પ્રયાસ કરશે. માત્ર સરહદી સુરક્ષા જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે આતંકવાદનો સામનો કરવા માટે પણ આ દેશો વચ્ચેના સહકારને ખૂબ જ મહત્વ આપવામાં આવી રહ્યું છે.