મુંબઈ  : દિવાળીના અવસર પર ભારતીય શેરબજારમાં મુહૂર્ત ટ્રેડિંગની પરંપરા છે. ખરેખર આ દિવસે સ્ટોક એક્સચેન્જમાં રજા હોય છે. પરંતુ રજાના દિવસે પણ તે ખાસ કરીને સાંજે એક કલાક માટે ખોલવામાં આવે છે, જેને મુહૂર્ત ટ્રેડિંગ કહેવામાં આવે છે. સ્ટોક એક્સચેન્જ BSE અને NSE પર શુક્રવાર, નવેમ્બર 1, 2024 ના રોજ સાંજે 6 થી 7 PM સુધી એક કલાકનું વિશેષ મુહૂર્ત ટ્રેડિંગ સત્ર હાથ ધરવામાં આવશે.

BSE-NSEએ 20 ઓક્ટોબર (રવિવાર)ના રોજ અલગ-અલગ પરિપત્રમાં આની જાહેરાત કરી છે. પ્રી-ઓપનિંગ સેશન સાંજે 5.45 થી 6 વાગ્યા સુધી રહેશે. હિંદુ કેલેન્ડર વર્ષ મુજબ આ સત્ર નવા સંવત 2081ની શરૂઆત કરે છે, જે દિવાળીથી શરૂ થાય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે 'મુહૂર્ત' અથવા શુભ સમય દરમિયાન વેપાર રોકાણકારો માટે સમૃદ્ધિ લાવે છે.

દિવાળી પર શેરબજાર નિયમિત ટ્રેડિંગ માટે બંધ રહેશે, પરંતુ ખાસ ટ્રેડિંગ વિન્ડો સાંજે એક કલાક માટે ખુલ્લી રહેશે. આવી સ્થિતિમાં બજારોમાં વધઘટ જોવા મળી રહી છે. એક જ ટાઈમ સ્લોટમાં ઈક્વિટી, કોમોડિટી ડેરિવેટિવ્ઝ, કરન્સી ડેરિવેટિવ્ઝ, ઈક્વિટી ફ્યુચર્સ એન્ડ ઓપ્શન્સ અને સિક્યોરિટીઝ લેન્ડિંગ એન્ડ બોરોઈંગ (SLB) જેવા બહુવિધ સેગમેન્ટ્સમાં ટ્રેડિંગ થશે.

મુહૂર્ત ટ્રેડિંગ સેશનને 5 ભાગમાં વહેંચવામાં આવ્યું છે

• બ્લોક ડીલ સત્ર: બે પક્ષો નિશ્ચિત કિંમતે સિક્યોરિટી ખરીદવા/વેચવા અને સ્ટોક એક્સચેન્જને જાણ કરવા સંમત થાય છે.
• પ્રી-ઓપન સત્ર: આ સત્રમાં સ્ટોક એક્સચેન્જ સંતુલન કિંમત નક્કી કરે છે. આ સામાન્ય રીતે લગભગ આઠ મિનિટ લે છે.
• સામાન્ય સત્ર: મુહૂર્ત ટ્રેડિંગમાં આ સત્ર એક કલાકનું હોય છે. તેને સામાન્ય સત્ર કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં મોટાભાગનો વેપાર થાય છે.
• હરાજી સત્રને કૉલ કરો: ઇલિક્વિડ સિક્યોરિટીઝનો વેપાર થાય છે. આ સિક્યોરિટીઝ માટેના માપદંડ એક્સચેન્જ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવ્યા છે.
• બંધ સત્ર: આમાં વેપારીઓ/રોકાણકારો બંધ ભાવે બજાર ઓર્ડર આપી શકે છે.

સામાન્ય દિવસોમાં બજાર સોમવારથી શુક્રવાર સુધી સવારે 9:00 થી બપોરે 3:30 વાગ્યા સુધી ખુલે છે. પ્રિ માર્કેટ સેશન 9:00 થી 9:15 સુધી થાય છે. ત્યારબાદ બપોરે 3:30 વાગ્યા સુધી સામાન્ય સત્ર.

મુહૂર્ત વેપારની પરંપરા લગભગ 68 વર્ષ જૂની છે

શેરબજારમાં દિવાળી પર મુહૂર્ત ટ્રેડિંગની પરંપરા લગભગ 68 વર્ષ જૂની છે. આ વર્ષે હિન્દુ વિક્રમ સંવત 2081 દિવાળીના દિવસથી શરૂ થઈ રહ્યું છે. સમગ્ર ભારતમાં આ તહેવારને સંપત્તિ, સમૃદ્ધિ અને સૌભાગ્યને આવકારવાનો સૌથી શુભ સમય માનવામાં આવે છે. તેવી જ રીતે, આ મુહૂર્તના વેપાર સાથે પણ એક સમાન ખ્યાલ સંકળાયેલો છે. શેરબજારના રોકાણકારો રોકાણ શરૂ કરવા માટે આ દિવસને ખૂબ જ ખાસ માને છે.

મુહૂર્તનો વેપાર શુભ માનવામાં આવે છે

હિંદુ રિવાજમાં મુહૂર્ત એવો સમય છે જ્યારે ગ્રહોની ગતિને અનુકૂળ માનવામાં આવે છે. શુભ સમય દરમિયાન કોઈપણ કાર્યની શરૂઆત કરવાથી તેના સકારાત્મક પરિણામો મળે છે.

તેથી જ દિવાળીના શુભ મુહૂર્તમાં જ્યારે શેરબજાર એક કલાક માટે ખુલે છે, ત્યારે હિન્દુ ધર્મના ઘણા લોકો તેમના રોકાણની શરૂઆત કરે છે. મોટાભાગના લોકો શેર ખરીદવાનું પસંદ કરે છે કારણ કે તે દેવી લક્ષ્મીનું પ્રતીક છે. માન્યતાઓ અનુસાર, જે લોકો આ એક કલાક દરમિયાન વેપાર કરે છે તેમને આખા વર્ષ દરમિયાન પૈસા કમાવવા અને સમૃદ્ધિ પ્રાપ્ત કરવાની વધુ સારી તક હોય છે.

પ્રથમ મુહૂર્ત વેપાર 1957માં થયો હતો

મુહૂર્ત ટ્રેડિંગનો લગભગ છ દાયકાનો ઈતિહાસ છે. આ પરંપરા 1957માં બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જથી શરૂ થઈ હતી. બાદમાં તેને 1992માં નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જમાં અપનાવવામાં આવ્યું હતું. તે સમયે કોઈ ઓનલાઈન ટ્રેડિંગ ન હતું. તેથી, મુહૂર્ત ટ્રેડિંગ દરમિયાન, વેપારીઓ બીએસઈમાં વેપાર કરવા માટે ભેગા થતા હતા. જો કે હવે સમય બદલાયો છે, પરંતુ મુહૂર્તના વેપારનો ઉત્સાહ અકબંધ છે.

ગયા વર્ષે બજાર 354 પોઈન્ટના વધારા સાથે બંધ થયું હતું

ગયા વર્ષે મુહૂર્ત ટ્રેડિંગ સેશનમાં સેન્સેક્સ 354.77 પોઈન્ટ (0.55%)ના વધારા સાથે 65,259.45 પર બંધ થયો હતો. નિફ્ટીમાં પણ 100.20 પોઈન્ટનો વધારો થયો હતો, તે 19,525.55ના સ્તરે બંધ રહ્યો હતો. જો છેલ્લા 5 વર્ષ એટલે કે 2019 થી 2023ની વાત કરીએ તો શેરબજાર દર વખતે લાભ સાથે બંધ થયું છે. સેન્સેક્સ વર્ષ 2022માં 525 પોઈન્ટ 2021માં 295 પોઈન્ટ, 2020માં 195 પોઈન્ટ અને 2019માં 192 પોઈન્ટના વધારા સાથે બંધ થયો હતો.