બલુચિસ્તાન : ચીન પાકિસ્તાનનો સૌથી સારો મિત્ર છે. હાલમાં બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો સામાન્ય દેખાતા નથી. જેનું કારણ એ છે કે પાકિસ્તાને તેના જૂના રેલવે નેટવર્કને આગળ વધારવા માટે ચીનને બદલે એશિયન ડેવલપમેન્ટ બેન્ક (ADB) પાસેથી મદદ લેવાનું નક્કી કર્યું છે. પાકિસ્તાને કરાચી-રોહરી રેલવે સેક્શનને સુધારવા માટે ADB પાસેથી 2 અબજ ડોલરની લોન માંગી છે. આ એ જ ML-1 પ્રોજેક્ટ છે, જેને એક સમયે ચીન-પાકિસ્તાન આર્થિક કોરિડોર (CPEC)નો સૌથી મોટો અને સૌથી મહત્ત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ માનવામાં આવતો હતો.

ચીનનું આ પ્રોજેક્ટમાંથી ખસી જવું એ પાકિસ્તાનની આર્થિક સ્થિતિ અંગે ચિંતાઓ દર્શાવે છે. ચીન પાકિસ્તાની પ્રોજેક્ટમાંથી કેમ ખસી ગયું તે અંગે ઘણી અટકળો ચાલી રહી છે. જો કે, ચીને અચાનક આ પ્રોજેક્ટમાંથી ખસી જવાનો નિર્ણય લીધો નથી. એવું માનવામાં આવે છે કે પાકિસ્તાનની નબળી આર્થિક સ્થિતિ અને લોન ચૂકવવામાં સમસ્યાઓ ચીન માટે સમસ્યાઓ ઊભી કરી શકે છે. ચીને પાકિસ્તાનમાં અબજો ડોલરનું રોકાણ કરી દીધું છે, જ્યાં ચીનને પાકિસ્તાન પાસેથી પૈસા પાછા મેળવવામાં ગંભીર સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. ચીન તેના અર્થતંત્ર પરના દબાણને ધ્યાનમાં રાખીને વધુ જોખમી રોકાણોમાંથી ખસી રહ્યું છે. આ સ્પષ્ટ કરે છે કે જ્યારે આર્થિક પરિસ્થિતિ જોખમમાં હોય છે, ત્યારે સર્વકાલીન મિત્રો પણ ખસી શકે છે.

બલુચિસ્તાનમાં આવેલી રેકો દિક તાંબા અને સોનાની ખાણ પાકિસ્તાનના અર્થતંત્ર માટે નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે છે. ખાણમાંથી મોટા પ્રમાણમાં ખનિજો મેળવવાની શક્યતા છે, પરંતુ જૂની રેલવે લાઇન એટલી મજબૂત નથી કે મોટા પાયે ખનિજોનું પરિવહન કરી શકાય. આ માટે ખાણ માટે ML-1 રેલવે લાઈનને અપગ્રેડ કરવી ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. આ કારણોસર ADBએ ML-1 પ્રોજેક્ટમાં માત્ર રસ દાખવ્યો જ નહીં, પરંતુ રેકો દિક ખાણ માટે 410 મિલિયન ડોલર આપવાનું વચન પણ આપ્યું છે.